UMasipala waseBeaufort West uyayiqonda ingxelo yophicotho-zincwadi ye-MFMA ekhutshwe kutshanje nguMphicothi-zincwadi Jikelele, ebhekisa ngokukodwa kwinkcitho engacwangciswanga.
Kubalulekile ukucacisa iingcamango ezingachanekanga malunga nokusetyenziswa kwemali ngendlela engafanelekanga kwaye kuxanduva lukaMasipala ukuphendula kwiingxelo ezilahlekisayo zeendaba ezidala umbono wokuba ukusetyenziswa kwemali ngendlela engafanelekanga kufana nemali esetyenziswe gwenxa/ebiweyo. Olu hlobo lwengxelo luchaphazela kakubi udumo lukamasipala kwaye lunemiphumo kubo bonke oomasipala. Ngenxa yoLawulo loBudlelwane nabaThathi-nxaxheba, kubalulekile ukuba uMphicothi-zincwadi Jikelele athathe amanyathelo afanelekileyo ukuqinisekisa ukuba uluntu lunolwazi olufanelekileyo, ukuze kuthintelwe ungquzulwano olungeyomfuneko phakathi kooMasipala nabemi bawo.
Kubalulekile ukuqala ngokuchaza igama elithi inkcitho engacwangciswanga. Inkcitho engacwangciswanga ibhekisa kwimali engasetyenziswanga ngendlela echazwe ngumthetho. NgokoMthetho woLawulo lwezeMali zikaMasipala “MFMA 56/2003” “inkcitho engacwangciswanga”, ngokunxulumene nomasipala okanye iqumrhu likamasipala lithetha –
inkcitho eyenziwe ngumasipala okanye liqumrhu likamasipala ngokwaphula, okanye okungahambelaniyo, neemfuno ze-MFMA, kwaye engavunyelwanga ngokwecandelo 170;
inkcitho eyenziwe ngumasipala okanye liqumrhu likamasipala ngokwaphula, okanye okungahambelaniyo, neemfuno zoMthetho weeNkqubo zikaMasipala, kwaye engavunyelwanga ngokwemigaqo yaloo Mthetho.
inkcitho eyenziwe ngumasipala ngokwaphula okanye okungahambelaniyo, neemfuno zoMthetho weMicimbi yezeOfisi kaRhulumente, ka-1998 (uMthetho Nombolo 20 ka-1998); okanye
inkcitho eyenziwe ngumasipala okanye liqumrhu likamasipala ngokwaphula, okanye oko kungahambelaniyo, neemfuno zomgaqo-nkqubo wolawulo lwekhonkco lonikezelo kamasipala okanye liqumrhu okanye nawuphi na umthetho kamasipala osebenza kuloo mgaqo-nkqubo, kwaye engavunyelwanga ngokwemigaqo-nkqubo okanye umthetho, kodwa ayibandakanyi inkcitho kamasipala ewela phantsi kwenkcazo "yenkcitho engagunyaziswanga"
Le ilandelayo yimizekelo yenkcitho engacwangciswanga:
Ukuthenga kudlule umda
Ukuthenga ngaphandle kokubiza amabhidi akhuphisanayo
Ukungathobeli ukunikezelwa kwamagunya
Ukungathobeli imithetho, umz. imithetho yenkonzo karhulumente
Inkcitho engacwangciswanga ye-R52 yezigidi ekuthethwa ngayo nguMphicothi-zincwadi Jikelele inxulumene neentengiselwano apho imigaqo-nkqubo ye-SCM yayingalandelwa rhoqo. Isixa esikhulu sinxulumene nesivumelwano esanikwa i-ASLA ngo-2008 nge-R31 509 033.75. Amacandelo anokwahlulwahlulwa ngolu hlobo lulandelayo:
Ngexesha lokuhlolwa kweencwadi zokuthenga kunye nolawulo lwezivumelwano, kwaphawulwa ukuba isivumelwano 15/2008 malunga ne-ASLA, esasayinwa okokuqala ixesha leminyaka emi-3, sasisasebenza kwaye kuchongwe ezi ntsilelo/ukungathobeli oku kulandelayo:
Akukho bungqina benkqubo yokhuphiswano okanye ukunikezelwa kwebhidi obubonisiweyo njengoko uxwebhu lwebhidi lwe-ASLA kuphela olungeniswe ngeenjongo zophicotho-zincwadi.
Akukho xabiso lesivumelwano elichaziweyo kwisivumelwano.
Akukho bungqina bokuphononongwa rhoqo kwekhontrakthi obunokungeniswa ngeenjongo zophicotho-zincwadi.
Akukho bungqina bokwandiswa kwesivumelwano obunokungeniswa ngeenjongo zophicotho-zincwadi kunye nokungathobeli icandelo 33 (1) le-MFMA.
Akukho bungqina bokuba ikhontrakthi ihlolwe kwakhona kamva.
Ukungathobeli isetyhula 62 ye-MFMA njengoko isivumelwano sisenokuba sandisiwe ngaphezulu kwama-20%.
Isixa sesibini esikhulu senkcitho engacwangciswanga sinxulumene nokuphuculwa kwebala lezemidlalo laseMerweville (i-R13,600 yezigidi) kwaye enye inxulumene neeprojekthi ezinxulumene nembalela (Ukuphuculwa kweKlein Hans River Scheme kunye nokufakwa kwemigodi emitsha).
Amagama asetyenziswa kuphicotho-zincwadi kunye nentetho eqhelekileyo ziyadida uluntu njengoko zinjalo, kwaye abasebenzi boMphicothi-zincwadi Jikelele kufuneka baqinisekise ukuba uluntu lufundiswa ngezinto ezifana nokusetyenziswa kwemali okungenaziqhamo nokuchitha imali, ukusetyenziswa kwemali okungavumelekanga nokungagunyaziswanga, ukuqinisekiswa, ukuchaneka, kunye nokuhlolwa kophicotho-zincwadi okucocekileyo. Imizekelo yokutolikwa gwenxa kwezimvo zophicotho-zincwadi kukuba uluntu lubona iingxelo zophicotho-zincwadi ezingachanekanga njengentlekele kwaye ukuqinisekiswa kokuqinisekiswa njengokwakhayo. Kungoko ke kubalulekile ukuba uMphicothi-zincwadi Jikelele njengomthathi-nxaxheba obalulekileyo kurhulumente wengingqi enze izinto ezilungele amaziko kamasipala.
UKosie Haarhoff
Umphathi kaMasipala