UMlambo iGamka waphuphuma ngoLwesihlanu, umhla wesi-4 kweyoMsintsi 2026 waza wakhukulisa uninzi lwenethiwekhi yamanzi yaseBeaufort West. Ngexesha lengxakeko eyalandelayo, uMasipala ukhuphe iingxelo rhoqo zeendaba malunga nokulungiswa, amanqanaba edama kunye nokunikezelwa kwamanzi yinqanawa. Zishwankathelwe ngezantsi ngokulandelelana ezikhutshwe ngako.

NgoMvulo, 7 Septemba 2026

Ikhutshwe yiOfisi yeMeya yoLawulo. UMasipala uqinisekisile ukuba idolophu ikwimeko yongxamiseko enkulu emva kokukhukula koMlambo iGamka ngomhla wesi-4 kweyoMsintsi.

  • Amaqela obuchwephesha ayelungise umgca omncinci wokuhambisa amanzi oya edolophini kwaye aqalise ukuzalisa kancinci kancinci amachibi okugcina amanzi. Umsebenzi wokulungisa ongezelelweyo waqhubeka imini yonke.

  • Ukusasazwa kwamanzi ngexesha likaxakeka kuqhubekile ngokweshedyuli eyabhengezwa ngosuku oludlulileyo, ixhaswa ziinkonzo zeetanki kunye neetanki zeJoJo.

  • Imizamo yokunceda abantu iququzelelwe liSebe loRhulumente weNgingqi laseNtshona Koloni ngoncedo oluvela koomasipala abakufutshane.

  • I-Gift of the Givers yayithumele iilori ezimbini zeetanki zamanzi, kwaye iitanki ezintandathu zeJoJo zazisendleleni eya eBeaufort West.

  • UMasipala ubulele amalungu oluntu anike iitanki zaseJoJo, indawo kwiipropati zabo zeetanki, kunye namanzi angaphantsi komhlaba ukuze asetyenziswe luluntu.

Abemi baceliwe ukuba basebenzisane, bahlale benomonde kwaye basebenzise amanzi ngononophelo.

9 Septemba 2026: ukusasazwa kwamanzi asebhotileni

Ikhutshwe yiBambela loMphathi kaMasipala, uFrans Sabbat.

  • Ukusasazwa kwamanzi asemabhotileni kwenziwa yiGift of the Givers kuphela; uMasipala wayengenandima okanye impembelelo kuloo nkqubo.

  • I-Gift of the Givers ibinceda uMasipala ngeetanki ezintathu zamanzi zokusasaza amanzi kuluntu.

  • UMasipala wafumana umnikelo ongacelwanga weeyunithi ezili-150 zamanzi afakwe iibhotile ezili-2-litre ezivela kwi-SANParks ngomhla wesi-8 kweyoMsintsi 2026, wasiwa kwiiofisi zikamasipala ezikwi-112 Donkin Street.

  • Njengoko kuvunyelwene kwiZiko loLawulo lweMisebenzi eHlangeneyo, la manzi aza kusasazwa kuphela kumaqela abuthathaka afana nezibhedlele, amakhaya abantu abadala, izikolo kunye namaziko ophuhliso lwabantwana abancinci, ngokuxhomekeke kwimfuno kunye nezicelo ezifunyenweyo.

ULwesine, umhla we-10 kweyoMsintsi 2026

  • Imeko iyonke: Ngexesha lovavanyo ngaloo ntsasa iqela lobuchwephesha lafumanisa ukuba kukho enye indawo evulekileyo kumbhobho we-600 mm, kufutshane nendawo yokuwela i-N1 yoMlambo iGamka.

  • Idama laseGamka: 100%.

  • Ii-reservoirs (20h00 ngobusuku bangaphambili): Idama lokudada eli-1 kwi-23% (5.7 megalitres ngobukhulu), Idama lokudada eli-2 kwi-45% (4.5 megalitres) kunye nedama lokudada eli-3 kwi-22% (5.7 megalitres).

  • Iipayipi ezincinci: Umbhobho weBrandwacht walungiswa kwaye wapompa amanzi ukuya kwiindawo zokugcina amanzi. Wawonakele ngumkontrakta wabucala; ityala lavulwa kwiSAPS kwaye uMasipala wayeza kuhlawula iindleko zomkontrakta. Umbhobho weHans River walungiswa kwaye uyasebenza.

  • 600 mm umbhobho oyintloko: ibuyele umva; uhlolo olongezelelweyo oluya ezantsi lufumene umonakalo ongaphezulu ongazange ubonwe ngaphambili.

  • Ubonelelo lwamanzi: Iinkonzo zeetanki kunye nokuzaliswa kwakhona kweetanki zeJoJo ziqalise kwakhona ngentsimbi yesi-08h00 kwaye ziza kuqhubeka de kube kwaziswa esinye isaziso.

  • 250 mm umbhobho: iyasebenza kwaye ikwazi ukubonelela zonke iindawo, kodwa uvavanyo lubonise ukuba ezinye iindawo azifumani manzi, nto leyo ekhokelele ekufumanekeni komonakalo kumbhobho we-600 mm.

NgoLwesihlanu, nge-11 kaSeptemba 2026

  • Amaqela ayebeka phambili ukulungiswa kwendawo yesibini eyaphukileyo kumbhobho oyintloko oyi-600 mm, osezantsi koMlambo iGamka, kwaye ayenethemba lokuba uza kuyigqiba ngosuku olulandelayo.

  • IDama laseGamka lihlale lizele liphelele kwi-100%.

  • Amanqanaba edama: Idama 1 kwi-41%, iDama 2 kwi-64%, iDama 3 kwi-33%.

  • Umbhobho we-250 mm wawubonelela ngamanzi ngenethiwekhi, kodwa iindawo ezifana neNieuveld Park kunye neRustdene zazinokuphazamiseka.

  • Imibhobho yaseBrandwacht naseHans River yalungiswa kwaye yapompa amanzi.

  • Iinkonzo zeetanki kunye nokuzaliswa kwakhona kweetanki zeJoJo kuyaqhubeka yonke imihla ukususela ngentsimbi yesi-08h00 ukuya kuthi ga ngokuhlwa.

NgoMgqibelo, umhla we-12 kweyoMsintsi 2026 (13h00): indlela imibhobho ebonelela ngayo idolophu

Le ngxelo ichaze ukuba yeyiphi imibhobho ekhonza iindawo kunye nemeko yazo nganye:

Umbhobho

Iindawo ezibonelelweyo

Imeko

Umbhobho we-250 mm oya eHillside nakwiindawo ezikufutshane

IHillside, iToekomsrus kunye neGraceland

Iyasebenza kwaye ayichaphazelekanga zizikhukula. Amaqela ayiqhagamshele ukuze yandise unikezelo kwiindawo zoShishino, e-Essopville, eNewlands, eNewtown, eHooyvlakte, eRustdene naseNieuveld Park. Njengoko yayingalungiselelwanga oku, iNieuveld Park kunye nezinye iindawo zase-Essopville naseRustdene zisenokujongana nokuphazamiseka.

Umbhobho we-250 mm ukusuka kwiBridge ebomvu

Ngokwesiqhelo yiNoordeinde kunye neUpper Town (Bodorp) kuphela.

Ukusebenza.

Umbhobho ophambili oyi-600 mm (uMlambo iGamka)

IHospital Hill, iDolophu, iKwa-Mandlenkosi, iRustdene, iEssopville, iNewtown, iIndustrial Area, iPrince Valley kunye neNieuveld Park

Yonakele eMeintjies Street; umonakalo uhlolwe kwaye imibhobho iya-odolwa.

Umbhobho we-500 mm (ngasemva kweBoland Scrap Metal, uMlambo iGamka)

Inxalenye yomgca ophambili wokuhambisa izinto

Yonakele kwaye ingaphantsi kwamanzi, ayifikeleleki ukuba ilungiswe. Eyona nto iphambili ngoku; imvula yakutshanje ingawulibazisa umsebenzi.

Inethiwekhi idla ngokusebenza kuxinzelelo lwe-5.5 bar, kodwa ngezinye iindlela zexeshana, i-1.7 bar kuphela enokufikelelwa, iphantsi kakhulu ukuba ingabonelela iindawo eziphakamileyo zaseRustdene, eNieuveld Park nase-Essopville. Ukulungisa umbhobho we-500 mm ke ngoko yayiyeyona nto iphambili. UMasipala ukwalumkisile ukuba ukusasaza ulwazi olungeyonyani ngenjongo yokukhuthaza ubundlobongela okanye isiphithiphithi soluntu lulwaphulo-mthetho phantsi koMthetho woLwaphulo-mthetho lweCyber.

NgoMgqibelo, nge-12 kaSeptemba 2026 (13h45): kuchazwe uxinzelelo lwamanzi

  • Uxinzelelo lwamanzi ngamandla atyhala amanzi ngemibhobho ukuya emakhaya, kumashishini nakwiindawo eziphakamileyo, kwaye alinganiswa ngebha. Ibha enye iphakamisa amanzi ukuya kubude obuziimitha ezili-10.

  • Phantsi kweemeko eziqhelekileyo imibhobho engama-600 mm kunye ne-500 mm isebenza kwi-5.5 bar (malunga neemitha ezingama-55). Le ngxelo ithelekise oku nokuvuthela umoya nge-straw: imibhobho emikhulu inika amandla amakhulu, ngelixa imibhobho emincinci yexeshana inika amandla abuthathaka.

  • Ngezicwangciso ezizezinye, kufunyenwe kuphela i-1.7 bar. I-3.8 bar engekhoyo yayininzi kakhulu ukuba ingalungiswa, yiyo loo nto kungenakubonelelwa zonke iindawo.

  • Ngenxa yokungenelela kwamaqela obunjineli okunciphisa imfuno yeenqanawa, iinqanawa zakwazi ukugxila kwiindawo ezingabonelelwanga luthungelwano.

NgoLwesibini, nge-15 kaSeptemba 2026 (kusasa)

  • Imeko iyonke: Imozulu yayiphucukile kwaye kukho umntu oza kulungisa umbhobho we-500 mm, kwaye ukulungiswa kunethemba lokuba kuya kugqitywa ekupheleni kosuku, kulandele uvavanyo.

  • Idama laseGamka: 100%.

  • Iipayipi ezincinci: UBrandwacht walungisa waza wapompa amanzi ukuya kwiindawo zokugcina amanzi; uHans River walungisa kwaye usekwimeko yokusebenza.

  • 600 mm umbhobho oyintloko: IKomiti yoKugweba ngeeBhidi yayivumile ukuthengwa kombhobho kubaboneleli ngosuku oludlulileyo, kwaye umbhobho wawuya ku-odolwa ngaloo mini okanye ngolulandelayo.

  • Ubonelelo lwamanzi: Iinkonzo zeetanki kunye nokuzaliswa kwakhona kweetanki zeJoJo kuqhubeke ukususela ngentsimbi yesi-08h00 de kube sisaziso esilandelayo.

  • 250 mm umbhobho: iyasebenza kodwa ichaphazeleke kakubi kukonakala kombhobho we-500 mm; ukuvavanywa kwenethiwekhi kuya kuqalisa kwakhona xa umbhobho we-500 mm ulungisiwe.

NgoLwesibini, nge-15 kaSeptemba 2026 (16h30): Kulungiswe umbhobho we-500 mm

  • Ikhontraktha yabucala yalungisa umbhobho we-500 mm ngentsimbi ye-13h00. Iqela likamasipala lavula ukuhamba kwamanzi laza laqalisa ukuvavanya, kwaye iingxelo zokuqala zazilungile.

  • Idama laseGamka kwi-100%. Amadama: Idama 1 kwi-32%, iDama 2 kwi-53%, iDama 3 kwi-27%.

  • Imibhobho yeBrandwacht kunye neHans River yayimpompa amanzi ukuya kwiindawo zokugcina amanzi.

  • Umbhobho we-250 mm, kunye nombhobho we-500 mm, wawubonelela ngamanzi kuzo zonke iindawo, uvavanywa.

  • Umbhobho kunye nezinto ezinxulumene nawo zombhobho oyintloko oyi-600 mm ziya ku-odolwa ngosuku olulandelayo.

  • Iinkonzo zeetanki ziza kutshintsha njengoko iinkonzo zamanzi ziphinda ziqhagamshelwe kwakhona, kwaye ziza kuqhubeka de kube lixesha elizayo ngelixa inethiwekhi ivavanywa.

UMasipala ubulele abemi ngomonde wabo waza waphawula ukuba amanzi ayeziswa ngenethiwekhi yokuxhasa enye indlela. Ukulungiswa okusisigxina kombhobho oyintloko oyi-600 mm kunye nesityalo sokubuyisela amanzi kwakusafuneka, kwaye amaqela obuchwephesha ayelungiselela ukuwaqalisa ngokungxamisekileyo. Uhlaziyo olufanayo lwabiwe ngaloo ngokuhlwa njengesaziso "seeNdaba ezilungileyo".

NgoLwesithathu, nge-16 kaSeptemba 2026

  • Imeko iyonke: iphucukile. Njengoko umbhobho we-500 mm ulungisiwe, inethiwekhi ibuyele kwi-intanethi kwaye inika uluntu amanzi.

  • Idama laseGamka: 100%.

  • Iipayipi ezincinci: UBrandwacht kunye noHans River bempompa amanzi ukuya kwiindawo zokugcina amanzi. Ukulungiswa kwase kuqalile kwezinye iipayipi ezimbini zokuhambisa amanzi, eziza kugqitywa kwiintsuku ezimbini ezizayo.

  • Ubonelelo: Iingxelo zokuqala zibonise ukuba zonke iindawo zibuyele kwinethiwekhi enamanzi kwiimpompo. Amanye amatyala ahlukeneyo afumana ingqwalasela.

  • 600 mm umbhobho oyintloko: umbhobho kunye nezinto ezinxulumene nawo zaziza ku-odolwa ngaloo mini.

  • Iitanki: yehle yaba ziinqanawa ezintathu zokuthutha iitanki kwiindawo ezaziseneengxaki, ingakumbi iMid-Town, iRustdene kunye neNew Town, de kwabe kwaziswa esinye isaziso.

UMasipala uchaze olu hlaziyo njengoluhle kakhulu waza wabulela abemi, kunye namaqela akhe, ngenkonzo yabo ngeli xesha linzima. Ubonelelo belusaqhubeka ngokusebenzisa uthungelwano oluhlukileyo lokuxhasa, kwaye ukulungiswa okusisigxina kombhobho oyintloko we-600 mm kunye nesityalo sokubuyisela amanzi kusafuneka kwenziwe.

Water emergency: media statements, 7 to 16 September 2026
Water emergency: media statements, 7 to 16 September 2026